تشنج، اختلالی در فعالیت الکتریکی مغز است که میتواند باعث بروز علائم مختلفی از جمله حرکات غیر ارادی، از دست دادن هوشیاری و تغییر در آگاهی شود. این بیماری میتواند در هر سنی رخ دهد و علل مختلفی دارد، از جمله صرع، آسیب به سر، عفونتهای مغزی، سکته مغزی و تومورهای مغزی. بیماری تشنج میتواند نشانهای از بیماریهای مزمن یا حاد باشد یا ناشی از عوامل خارجی مانند داروها، الکل، سموم یا تنشهای عصبی باشد. مشکل تشنج میتواند به صورت جزئی یا کلی باشد. تشنج جزئی فقط بخشی از مغز را درگیر میکند و تشنج کلی کل مغز را تحت تأثیر قرار میدهد. تشنج میتواند خطرناک باشد و باعث آسیب به مغز، اندامها یا حتی مرگ شود. بنابراین، تشخیص و درمان تشنج اهمیت بالایی دارد .
تعریف تشنج و انواع آن
تشنج یک اختلال موقتی در فعالیت الکتریکی مغز است که میتواند باعث بروز علائم مختلفی از جمله حرکات غیر ارادی، از دست دادن هوشیاری و تغییر در آگاهی شود. تشنجها میتوانند بسیار متفاوت باشند و به انواع مختلفی تقسیم میشوند. برخی از انواع شایع تشنج عبارتند از:
تشنج تونیک کلونیک :
این نوع تشنج شایعترین نوع تشنج است و با حرکات غیر ارادی و سفتی بدن مشخص میشود. این تشنج معمولاً با یک فاز تونیک شروع میشود که در آن عضلات بدن سفت و منقبض میشوند و سپس به یک فاز کلونیک میرسد که در آن عضلات به صورت ریتمیک انقباض و ارتخاء میکنند.
تشنج جزئی :
این نوع تشنج بر بخشی از مغز تأثیر میگذارد و ممکن است باعث بروز علائمی مانند توهم، سرگیجه یا بیحسی در یک طرف بدن شود. این تشنج میتواند به دو دسته تقسیم شود: تشنج جزئی ساده که در آن آگاهی فرد حفظ میشود و تشنج جزئی پیچیده که در آن آگاهی فرد کاهش مییابد.
تشنج غایب :
این نوع تشنج کوتاه مدت است و باعث از دست رفتن هوشیاری برای چند ثانیه میشود. این تشنج معمولاً در کودکان رخ میدهد و با چشمک زدن سریع، خیره شدن یا توقف حرکات همراه است.
تشخیص تشنج
برای تشخیص تشنج، پزشک ابتدا شرح حال بیمار را میپرسد و معاینه فیزیکی و عصبی انجام میدهد. سپس برخی آزمایشهای تشخیصی را تجویز میکند که عبارتند از:
- الکتروانسفالوگرام (EEG): این آزمایش با استفاده از الکترودهایی که به سر بیمار متصل میشوند، فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. این آزمایش میتواند نشان دهد که آیا بیمار دچار تشنج است یا خیر و در صورت مثبت بودن، نوع و محل تشنج را مشخص کند.
- نوار مغزی ویدیویی (EEG-video): این آزمایش یک نوع پیشرفته از EEG است که در آن همزمان با ثبت فعالیت مغز، فیلمبرداری از بیمار نیز انجام میشود. این آزمایش به پزشک امکان میدهد که حملات تشنج را به صورت دقیق مشاهده و تحلیل کند.
- تصویربرداری از مغز: این آزمایشها شامل توموگرافی کامپیوتری (CT)، تصویربرداری با تشعشع مغناطیسی (MRI)، تصویربرداری با انتشار مغناطیسی (MRS)، تصویربرداری با توموگرافی پوزیترونی (PET) و تصویربرداری با تک فوتون انتشار کامپیوتری (SPECT) میباشند. این آزمایشها میتوانند ساختار و عملکرد مغز را نشان دهند و هرگونه آسیب یا ناهنجاری را شناسایی کنند.
درمان تشنج
درمان تشنج بر اساس علت و نوع آن متفاوت است. در اکثر موارد، تشنج با داروهای ضد تشنج کنترل میشود. داروهای ضد تشنج با تنظیم فعالیت الکتریکی مغز، میتوانند فراوانی و شدت تشنجها را کاهش دهند. برخی از داروهای ضد تشنج شامل کاربامازپین، والپروات سدیم، لاموتریژین، لوتیراستام و فنیتوئین هستند .
در برخی موارد، جراحی مغز میتواند یک گزینه درمانی باشد. جراحی مغز برای تشنج زمانی انجام میشود که تشنجها به داروها پاسخ ندهند و علت آنها یک ناحیه مشخص از مغز باشد. در این حالت، پزشک میتواند قسمت مغزی که تشنج را ایجاد میکند را بردارد .
در برخی موارد، تحریک عصبی میتواند به درمان تشنج کمک کند. تحریک عصبی یک روشی است که با ارسال سیگنالهای الکتریکی به مغز یا اعصاب، میتواند تشنجها را کاهش دهد. برخی از روشهای تحریک عصبی شامل تحریک عصب واگوس، تحریک عصب تریژمینال، تحریک عصب ساکرال و تحریک عصب مغزی عمیق هستند .
در برخی موارد، رژیم غذایی مخصوص میتواند به درمان تشنج کمک کند. رژیم غذایی مخصوص برای تشنج یک رژیم کم کربوهیدرات و پر چربی است که باعث میشود بدن از چربی به جای قند انرژی تولید کند. این رژیم میتواند باعث تغییرات شیمیایی در مغز شود که تشنجها را کنترل کند. برخی از رژیمهای غذایی مخصوص برای تشنج شامل رژیم کتوژنیک، رژیم آتکینز و رژیم مدیترانهای هستند .
معرفی بهترین دکتر تشنج کشور
در این بخش به معرفی بهترین پزشکان تشنج و متخصص مغز و اعصاب سراسر ایران که طی بررسی های دقیق انتخاب شده اند، میپردازیم:
1. دکتر علی اکبر کدیور
دکتر علی اکبر کدیور متخصص معز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند ، و در تشخیص و درمان بسماری های مغز و اعصاب و به خصوص انواع تشنج، به ویژه تشنجهای مقاوم به درمان، تبحر دارند. ایشان با استفاده از روشهای درمانی نوین، مانند جراحی مغز و اعصاب و کاشت دستگاههای الکتریکی، به بیماران مبتلا به تشنج کمک میکنند.
آدرس : شیراز، خیابان اردیبهشت غربی، نبش کوچه ۴، ساختمان بهشت، جنب داروخانه دکتر نقوی، طبقه دوم، واحد ۲
شماره تماس : ۰۷۱۳۲۳۱۸۶۵۵
2. دکتر هومان سلیمی پور
دکتر هومان سلیمی پور متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند و در تشخیص و درمان انواع بیماری های مغز و تشنجهای بزرگسالان و کودکان و نوجوانان، به ویژه تشنجهای ناشی از اختلالات رشدی، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و مشاوره روانشناختی، به بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : بوشهر، خیابان سنگی، روبروی فروشگاه اتکا، جنب انتقال خون، ساختمان پزشکان جرجانی، طبقه دوم
شماره تماس : ۰۷۷۳۳۳۲۷۱۱۱
3. دکتر کاوه کاشانی
دکتر کاوه کاشانی متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند و در تشخیص و درمان بیماری های مغز و تشنجهای ناشی از آسیبهای مغزی، مانند سکته مغزی و ضربه مغزی، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی نوین، مانند جراحی مغز و اعصاب و تحریک عمقی مغز، به بهبود عملکرد بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : شیراز، خیابان اردیبهشت، حدفاصل باغشاه و 20 متری، جنب اداره محیط زیست، ساختمان نیکان، طبقه چهارم، واحد ۷
شماره تماس : ۰۷۱۳۲۳۱۸۹۰۶
4. دکتر مجید پناهنده
دکتر مجید پناهنده متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند و در تشخیص و درمان انواع بیماری های مغزی و تشنجهای ناشی از بیماریهای مغزی، مانند تومور مغزی و عفونت مغزی، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و جراحی مغز و اعصاب، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : شیراز، خیابان زند، روبه روی اتفاقات بیمارستان شهید فقیهی، کوچه ۴۳، ساختمان مرمر
شماره تماس : ۰۷۱۳۲۳۱۷۱۰۷
5. دکتر کوروش قره گوزلی
دکتر کوروش قره گوزلی متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند ، و در تشخیص و درمان انواع بیماری های مغز و اعصاب و تشنجهای ناشی از اختلالات ژنتیکی، مانند صرع ژنتیکی، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی نوین، مانند ژن درمانی، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : تهران، بلوار کشاورز، نبش جمال زاده، پلاک ۱۲۵، طبقه اول
شماره تماس : ۰۲۱۶۶۴۳۱۵۲۳
6. دکتر کاوه شفیعی
دکتر کاوه شفیعی متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند ، و در تشخیص و درمان انواع بیماری های مغزی و تشنجهای ناشی از اختلالات متابولیک، مانند صرع میتوکندریال، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و رژیم غذایی، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : کرمان، خیابان شفا، ساختمان پزشکان شفا، طبقه پنجم
شماره تماس : ۰۳۴۳۲۴۷۸۰۴۹
7. دکتر سجاد امامی
دکتر سجاد امامی متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) هستند ، و در تشخیص و درمان بیماری های مربوط به مغز و اعصاب و تشنجهای ناشی از اختلالات روانی، مانند اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و روان درمانی، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : شیراز ، خیابان اردیبهشت غربی ، ساختمان مهر
شماره تماس : ۰۷۱۳۲۳۱۷۶۳۷
8. دکتر احمد چیت ساز
دکتر احمد چیت ساز متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) و فلوشیپ اختلالات حرکتی هستند و در تشخیص و درمان بیماری های مغز و اعصاب و اختلالات حرکتی و تشنجهای ناشی از بیماریهای خودایمنی، مانند لوپوس و مولتیپل اسکلروزیس، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و درمان بیماری زمینهای، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : اصفهان، خیابان شمس آبادی، جنب بیمارستان سینا، ساختمان آراد، طبقه اول
شماره تماس : ۰۳۱۳۰۰۰
9. دکتر حسین باجغلی
دکتر حسین باجغلی متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژی ) و فوق تخصص بیماری های عضلات هستند و در تشخیص و درمان بیماری های مغز و عضلات و تشنجهای ناشی از اختلالات خواب، مانند آپنه خواب، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند درمان اختلال زمینهای و استفاده از دستگاههای کمکی، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : اصفهان، خیابان آمادگاه، جنب داروخانه شبانه روزی اصفهان
شماره تماس : ۰۳۱۳۲۲۲۸۰۸۰
10. دکتر رضا نعمتی
دکتر رضا نعمتی متخصص مغز و اعصاب ( نورلوژی ) هستند و در تشخیص و درمان انواع بیماری های مغز مانند تشنجهای ناشی از اختلالات عصبی، مانند بیماری پارکینسون و اماس، تخصص دارد. ایشان با استفاده از روشهای درمانی ترکیبی، مانند دارو درمانی و درمان بیماری زمینهای، به بهبود وضعیت بیماران مبتلا به تشنج کمک میکند.
آدرس : بوشهر ، خیابان سنگی، ساختمان پزشکان پارس، روبروی یگان ویژه سابق، ساختمان پزشکان پارس، طبقه اول، واحد ۱۱
شماره تماس : ۰۷۷۳۳۵۵۱۶۳۳ – ۰۷۷۳۳۵۶۴۱۸۱
جمع بندی
تشنج یکی از شایعترین اختلالات عصبی است که میتواند در هر سنی رخ دهد و علائم و پیامدهای جدی و خطرناکی داشته باشد. تشنج ناشی از اختلال در فعالیت الکتریکی مغز است و میتواند به صورت عمومی یا جزئی باشد. تشخیص تشنج با استفاده از سابقه بیماری، معاینه فیزیکی و عصبی و آزمایشها و تصویربرداریهای مختلف انجام میشود. درمان تشنج بستگی به علت، نوع، شدت و فراوانی آن دارد و میتواند شامل داروهای ضد تشنج، جراحی مغز، رژیم غذایی کتوژنیک یا تحریک عصبی واگوس باشد. هدف از درمان تشنج کنترل حملات، کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی فرد است. نقش دکتر تشنج در تشخیص، درمان و پیگیری بیماران مبتلا به تشنج بسیار مهم و حیاتی است.
